Drzewa i Krzewy - internetowy leksykon przyrodniczy

Przejdź do:

Dobór i sadzenie roślin drzewiastych

Rośliny drzewiaste spełniają przede wszystkim podstawowe funkcje ozdobne, co jest głównym celem zieleni na terenach ogólnouzytkowych, oraz w ogrodach. One też wraz z roślinnością zielną kształtują estetykę otoczenia.

Pokrój roślin ma duże znaczenie dla kompozycji, ponadto jest często na tyle charakterystyczny, że już z dalszej odległości można poprawnie rozpoznać gatunek rośliny. W związku z tym dzieli się rośliny według sposobu wzrostu na kilka form wzrostowych, te zaś według kształtu na pokroje. (zobacz Pokroje). Znaczne różnice występują w pokroju drzew zależnie od zagęszczenia. W zwarciu drzewa są wyższe, a korony tworzą małe, wąskie, podczas gdy na wolnej przestrzeni drzewa są niższe, a ich korony są szerokie, rozłożyste.

Także barwa liści, kwiatów i owoców, a w zimie także barwa kory (pędów) jest intensywniejsza w pełnym oświetleniu niż w cieniu. Odmiany barwolistne trzeba więc sadzić w słońcu, gdyż wówczas tylko wykształcą właściwą barwę. Dla kompozycji roślinnych terenów zieleni mają przede wszystkim znaczenie pokroje drzew, gdyż drzewa sadzi się przeważnie tak, aby mogły się w pełni rozrosnąć i wykształcić swój pokrój. Natomiast mniejsze znaczenie mają pokroje krzewów, gdyż sadzi się je przeważnie w zwarciu, tworząc grupy. Sadząc w terenach zieleni byliny i kwiaty letnie, na ogól wypełnia się nimi w sposób zwarty płaszczyzny.

na górę^

Sadzenie drzew liściastych

Rozmieszczenie drzew

Drzewa sadzi się przeważnie pojedynczo (jako tzw. solitery), po kilka lub po kilkanaście w luźnych grupach, względnie rzędami wzdłuż ciągów komunikacyjnych lub bardziej zwarcie jako osłony, nazywane niekiedy szpalerami lub pasem ochronnym. W żadnym przypadku nie powinno się sadzić drzew zbyt gęsto, gdyż wówczas nie wykształcą one właściwej sobie korony. Na ogół odstępy między drzewami nie powinny być mniejsze niż połowa przeciętnej średnicy korony, przy czym drzewa wymagające pełnego oświetlenia należy sadzić rzadziej. Sadząc drzewa w jednym rzędzie, można je nieco zagęścić, gdyż będą one miały dobre oświetlenie z góry i z dwóch boków, jednak jako najmniejszą rozstawę dla drzew średnich i dużych uważa się 4 m. Minimalna odległość drzew od budynków winna być nie mniejsza niż przeciętna średnica korony. Bliżej można sadzić tylko drzewa duże przy budynkach niskich (parterowych), gdyż korony ich rozwiną się ponad budynkami (minimalna odległość winna wynosić 3 m).

Niezależnie od wymagań samych drzew i względów kompozycyjnych rozmieścić trzeba drzewa tak, aby możliwie najłatwiej można było wykonywać czynności pielęgnacyjne, głównie koszenie trawników, do czego używa się obecnie coraz większych kosiarek.

Kompozycje drzew

Szkółki produkują drzewa ozdobne w trzech formach:

naturalnej (od dołu ugałęzione)
krzewiastej - mające od dołu kilka pni (3-5)
plennej - mające pień i koronę.

Produkcja taka stwarza możliwość różnego komponowania grup drzew już w młodości. W zestawieniach kompozycyjnych należy poza wielkością i pokrojem wykorzystać również kontrast. barw, na przykład: jasnozielone sadzić obok ciemnozielonych, o liściach białych (srebrnych), żółtych (złotych) lub czerwonych sadzić pojedynczo albo po kilka na tle drzew zielonych, na tle budynku względnie trawnika czy grupy niskich krzewów. Ponadto należy wykorzystywać barwę kwiatów oraz porę kwitnienia, a także zabarwienie pędów (np. brzozy, platany itp.). Poszczególne elementy roślinne, głównie drzewa, winny stanowić względem siebie, jak również w stosunku do zabudowy, kompozycyjną całość oraz spełniać funkcje zdrowotne (zatrzymywanie kurzu, wyciszanie hałasu itp.) i estetyczne. Bardzo celowe jest podświetlanie roślin nocą, gdyż podnosi to znacznie ich efekty dekoracyjne, co jest nie bez znaczenia dla ludzi pracujących na nocnej zmianie, którzy w czasie przerwy oraz przychodząc lub wychodząc z pracy, mogą je oglądać.

na górę^

Sadzenie drzew i krzewów iglastych

Rozmieszczenie i kompozycje roślin iglastych

Rośliny iglaste są przeważnie zimozielone, wskutek czego stale przedstawiają prawie jednakową wartość dekoracyjną. Tylko nieliczne, Bp. cypryśnik, metasekwoja, modrzew - tracą liście na zimę. Pokroje iglaków są na ogół regularne: stożkowate, kolumnowe, kuliste, niektóre zaś tworzą formy płożące (rozesłane, ścielące się). Ta regularność sylwetki, równocześnie przeważnie ciemnozielona barwa igieł czy łusek powodują, że większe jednorodne grupy iglaków wyglądają raczej sztucznie. Bardzo korzystne są zestawienia roślin iglastych z liściastymi, szczególnie zimozielonymi lub ozdobnymi z kwiatów i owoców, a w okresie zimy także z barwnych pędów. Iglaki winny być szerzej stosowane w pobliżu budynków administracyjnych, klubów, świetlic i w innych miejscach, gdzie przebywa stale dużo ludzi. Nie należy sadzić roślin iglastych w pobliżu roślin liściastych o wiotkich gałązkach (np. wierzby białej zwisającej), gdyż gałęzie poruszane przez wiatr utrącają młode przyrosty, szczególnie jodeł, sosen i świerków.

Rośliny iglaste rozmieszcza się pojedynczo lub po kilka w niewielkich grupach, a tylko wyjątkowo tworzy się z nich większe kompozycje, np. jako żywopłoty czy też w zastępstwie trawnika (formy płożące). Rozstawa roślin iglastych winna. być taka, aby zapewniała możliwość swobodnego rozrastania się wszerz - jest to szczególnie ważne przy sadzeniu iglaków w sąsiedztwie budynków.

Drzewa iglaste oraz większe krzewy rozesłane sadzi się w odstępach od 3 do 5 m, natomiast inne krzewy większe i średnie co 2-3 m, a mniejsze od l do 2 m. Sadząc większe drzewa przy wysokich budynkach, należy zachować odległość od ściany dla drzew wąskich 5-6 m, a dla pozostałych 8-10 m. Formy płożące stosowane jako rośliny okrywkowe (w zastępstwie trawnika) winny po kilku latach całkowicie pokryć teren.

Świerki z bliska i z daleka (rozmieszczenie świerków)

wiek i szybkość wzrostu ważniejszych gatunków drzew
kliknij aby zobaczyć powiększenie

Żywopłot jedno-, dwu- i wielorzędowy

Architektoniczne formy żywopłotów

Cięcie otworów w żywopłocie

na górę^