|
 |
|
 |
|
zaloguj się 
|
Drzewa w poezji polskiej Przejdź do:
JAN KOCHANOWSKI (1530 - 1584) - "NA LIPĘ"Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie! Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie, Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie. Tu zawżdy chłodne wiatry z pola zawiewają, Tu słowicy, tu szpacy wdzięcznie narzekają. Z mego wonnego kwiatu pracowite pszczoły Biorą miód, który potym szlachci pańskie stoły. A ja swym cichym szeptem sprawić umiem snadnie, Że człowiekowi łacno słodki sen przypadnie. Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie. IGNACY KRASICKI (1735 - 1801) - "DRZEWO"Wielbił drzewo grzejąc się człowiek przy kominie. Rzekło drzewo: "Cóż po tym! - grzeje, ale ginie". TEOFIL LENARTOWICZ (1822 - 1893) - "KALINA"Rosła kalina z liściem szerokiem, Nad modrym w gaju rosła potokiem, Drobny deszcz piła, rosę zbierała, W majowym słońcu liście kąpała, W lipcu korale miała czerwone, W cienkie z gałązek włosy wplecione. Tak się stroiła jak dziewczę młode I jak w lusterko patrzyła w wodę. Wiatr co dnia czesał jej długie włosy, A oczy myła kroplami rosy. U tej krynicy, u tej kaliny Jasio fujarki kręcił z wierzbiny I grywał sobie długo, żałośnie, Gdzie nad krynicą kalina rośnie, I śpiewał sobie: dana! oj dana! A głos po rosie leciał co rana. Kalina liście zielone miała I jak dziewczyna w gaju czekała, A gdy jesienią w skrzynkę zieloną Pod czarny krzyżyk Jasia złożono, Biedna kalina znać go kochała, Bo wszystkie swoje liście rozwiała, Żywe korale rzuciła w wodę. Z żalu straciła swoją urodę. ADAM ASNYK (1838 - 1897) - "LIMBA"Wysoko na skały zrębie Limba iglastą koronę Nad ciemne zwiesiła głębie, Gdzie lecą wody spienione. Samotna rośnie na skale, Prawie ostatnia już z rodu... I nie dba, ze wrzące fale Skałę podmyły u spodu. Z godności pełną żałobą Chyli się ponad urwisko I widzi w dole pod sobą Tłum świerków rosnących nisko. Te łatwo wschodzące karły, W ściśniętym krocząc szeregu, Z dawnych ją siedzib wyparły Do krain wiecznego śniegu. Niech spanoszeni przybysze Pełzają dalej na nowo! Ona się w chmurach kołysze - Ma wolne niebo nad głową! Nigdy się do nich nie zniży, O życie walczyć nie będzie - Wciąż tylko wznosi się wyżej Na skał spadziste krawędzie. Z pogardą patrzy u szczytu Na tryumf rzeszy poziomej... Woli samotnie z błękitu Upaść strzaskana przez gromy. JAN KASPROWICZ (1860 - 1926) - "KRZAK DZIKIEJ RÓŻY W CIEMNYCH SMRECZYNACH"I W ciemnosmreczyńskich skał zwaliska, Gdzie pawiookie drzemią stawy, Krzak dzikiej róży pąs swój krwawy Na plamy szarych złomów ciska. U stóp mu bujne rosną trawy, Bokiem się piętrzy turnia śliska, Kosodrzewiny wężowiska Poobszywały głaźne ławy... Samotny, senny, zadumany, Skronie do zimnej tuli ściany, Jakby się lękał tchnienia burzy. Cisza... O liście wiatr nie trąca, A tylko limba próchniejąca Spoczywa obok krzaku róży. II Słońce w niebieskim lśni krysztale, Światłością stały się granity, Ciemnosmreczyński las spowity W bladobłękitne, wiewne fale. Szumna siklawa mknie po skale, Pas rozwijając srebrnolity, A przez mgły idą, przez błękity, Jakby wzdychania, jakby żale. W skrytych załomach, w cichym schronie, Między graniami w słońcu płonie, Zatopion w szum, krzak dzikiej róży... Do ścian się tuli, jakby we śnie, A obok limbę toczą pleśnie, Limbę, zwaloną tchnieniem burzy. III Lęki! wzdychania! rozżalenia, Przenikające nieświadomy Bezmiar powietrza!... Hen! na złomy, Na blaski turnie, na ich cienia Stado się kozic rozprzestrzenia; Nadziemskich lotów ptak łakomy Rozwija skrzydeł swych ogromy, Świstak gdzieś świszcze spod kamienia. A między zielska i wykroty, Jak lęk, jak żal, jak dech tęsknoty, Wtulił się krzak tej dzikiej róży. Przy nim, ofiara ach! zamieci, Czerwonym próchnem limba świeci, Na wznak rzucona świstem burzy... IV O rozżalenia! o wzdychania! O tajemnicze, dziwne lęki!... Ziół zapachniały świeże pęki Od niw liptowskich, od Krywania. W dali echowe słychać grania: Jakby nie z tego świata dźwięki Płyną po rosie, co hal miękki Aksamit w wilgną biel osłania. W seledyn stroją się niebiosy, Wilgotna biel wieczornej rosy Błyszczy na kwieciu dzikiej róży. A cichy powiew krople strąca Na limbę, co tam próchniejąca Leży, zwalona wiewem burzy... LEOPOLD STAFF (1878–1957) - „Wysokie drzewa”O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa, W brązie zachodu kute wieczornym promieniem, Nad wodą, co się pawich barw blaskiem rozlewa, Pogłębiona odbitych konarów sklepieniem. Zapach wody, zielony w cieniu, złoty w słońcu, W bezwietrzu sennym ledwo miesza się, kołysze, Gdy z łąk koniki polne w sierpniowym gorącu Tysiącem srebrnych nożyc szybko strzygą ciszę. Z wolna wszystko umilka, zapada w krąg głusza I zmierzch ciemnością smukłe korony odziewa, Z których widmami rośnie wyzwolona dusza... O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa! LEOPOLD STAFF (1878–1957) - „Zabite drzewo”Z ciemnych mojego lasu drzew jedno najcichsze Ukochałem, najbardziej smutne i najwiotsze: Brzozę, co nie szumiała w najszaleńczym wichrze, Zawsze niema, choć wiatru wiew się o nią otrze. Wszystkich innych drzew znałem najlżejsze poszumy, Tylko to jedno tajni swej mi nie otwarło... Próżno je ma tęsknota wśród bladej zadumy Oplata, by w nim duszę ożywić zamarłą. Nie wiał wicher, któremu obudzić je dano... I gniew wstał we mnie... Dłońmi chwyciłem włos brzozy I targnąłem, by wydrzeć choć skargę, jęk grozy... Milczała... Mocą dziką, szaleństwem wezbraną Połamałem ją... – Leży zabita mą dłonią... Nie wyszumiała tajni swej... A wichry gonią... KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI (1921–1944) - „Drzewa”Drzewa - to chumr zgęszczenia, pod nimi dzwoni ziemia, nad nimi rwą wezbrane planety z brązu lane. Lasy - smutku zielone serca - w szmer przemienione, pod nimi piły lament białymi jęczy kłami. Drzewa - bawoły złote dymiły rudym potem, z pomrukiem ciała kładły ku ziemi, aż upadły. Drwale w śmiechu sypali zęby jak sznur korali. To piłą - ciszy przytną, to śmiechu białą brzytwą. Liście jak oczy wydrą lśniące zieloną krzywdą, to korę ciemną z ciała, aż tryśnie krew dojrzała. A nocą w sen zagięci - - w warczący wir pamięci - zobaczą drwale w lęku, przykuci nocy ręką, idące na nich prosto topory sosen ostre. 22 listopada 41r. STANISŁAW BRZOZOWSKI KORAB (1876–1901) - „Posępny las”Ach! Jak posępnie las ten dziki! Ponura jego głąb i ciemna, Pełna milczenia i tajemna. Ach! Jak posępnie las ten dziki! Drzewa wpółmartwe, chorowite Noszą zwiędnięte liście suche; I nieruchomo stoją głuche Drzewa wpółmartwe, chorowite. Mrok gęsty zaległ las ten smutny I nigdy promień słońca złoty Nie wszedł przez żółte drzew uploty: Mrok gęsty zaległ las ten smutny. Niekiedy tylko błędny ognik Leci nad błotne topieliska, I wśród ciemności złudnie błyska Niekiedy tylko błędny ognik. Cisza, co drzemie tu grobowa, Przytłacza piersi jak kamieniem, I myśl zabija ci milczeniem Cisza, co drzemie tu grobowa. W tym ciemnym, mglistym, głuchym lesie Pamięć zamiera, myśl, pragnienie; Duszę ogarnia znicestwienie W tym ciemnym, mglistym, głuchym lesie. W ten smutny las ja lubię chodzić, Bo dusza moja obłąkana, Śpi, marząc, ciszą tu obwiana... W ten smutny las ja lubię chodzić. ZBIGNIEW HERBERT (1924–1998) - „Las”Ścieżka biegnie boso do lasu. W lesie jest dużo drzew, kukułka, Jaś i Małgosia i inne małe zwierzątka. Tylko krasnoludków nie ma, bo wyszły. Jak się ściemni, sowa zamyka las dużym kluczem, bo jakby się tam zakradł kot, toby dopiero narobił szkody. ERNEST BRYLL (ur. 1935) - „Ballada o drzewach”A chociazby je pocięli piłami A chociazby je kładli pokotem Nikt nie powie - Drzew zabijać nie wolno - Oto znowu są przy nas W ciemnym mieście Stołki o jelenich nogach Deski szaf huczące od wiatru Kredensy z grubych sosen Kredensy co są jak żubry Zamknięte w strasznych ścianach Nikt nie powie - Drzew nie wolno palić - Nowe lasy powstają w piecach Gromy świerków w burzy Muskularne wiązy Nikt nie powie - Kochajcie podłogę - Ale bieleja od ługu Podłogi - słońca naszych mieszkań Oto znowu są przy nas Torturowane przez drwali Z rozrywanych piłami jest stół A przytulcie się wieczorem do stołu - Już łopatą gałęzie odlatujące w niebo Korniki postukują jakbyś powiadał maleńkie "zdrowaś"... JACEK KACZMARSKI (ur. 1957) - „Młody las”Gdy wycinają młody las I cieknie sok z przeciętych pni Nie gaśnie żadna z ważnych gwiazd Nic nie wstrzymuje biegu dni I słychać tylko siekier jęk Bo nie jest skargą drzew ich trzask W tej ciszy godność jest i lęk Gdy wycinają las A kiedy zwożą młody las Gałęzi rośnie gęsty stos Za którymś ze strąconych gniazd W rozpaczy ptak gdzieś krzyczy w głos Ale nie tonie nikt we łzach Gdy pnie padają raz po raz W tej ciszy godność jest i strach Gdy zwożą młody las A kiedy palą młody las To słychać jęk i pisk i huk I dym przesłania słońca blask A żar ogromny zwala z nóg I piją z drwalem drwal za trzech Zyskowny chwaląc sobie czas I słychać rzeczy wiecznych śmiech Gdy palą młody las Po karczowisku błądzi wiatr Popiół rozwiany ogień zgasł Odeszli drwale do swych chat I rośnie młody las 2 marca 1982 MARCIN ŚWIETLICKI (ur. 1961) - „Prawda o drzewach”Drzewa nie mają świętej księgi Drzewa mają dość światła powietrza i deszczu Cienkich gałązek drżących ku niebu Niebo drzew jest zielone potężne pachnące Stwórca drzew jest potężny zielony jak one Stwórca drzewom nie wymyślił piekła Nie ma żadnego grzechu nie ma powinności Wystarczy istnieć szumieć dążyć Wystarczy rosnąć piąć się rozgałęziać Stwórca drzewom nie wymyślił piekła Fascynująca jest drzew obojętna czułość Z jaką małych wisielców przyjmują bibliografia |
Wyszukiwarki w DiK
O leksykonie
historia serwisu
napisz do nas lista mailingowa księga gości zareklamuj się Ikonki w serwisie:  - Informacje, - Systematyka, - Pomoc, - Link |
|
