DREWNO, ksylem (pieñ i konary drzew)
Z³o¿ona tkanka ro¶lin naczyniowych, zbudowana z elementów przewodz±cych wodê i sole mineralne, (naczynia i cewki), wzmacniaj±cych (w³ókna drzewne, cewki w³ókniste) i spichrzowych (miêkisz drzewny); drewno wtórne zwane jest te¿ d. technicznym.
Jak widaæ na wycinku pnia sosny tkanki drzewa uk³adaj± siê w warstwy.
Ka¿da warstwa pe³ni inna rolê, podzia³ jest jednak dobrze widoczny. Znajomo¶æ funkcji poszczególnych warstw jest konieczna np. podczas zabiegów chirurgicznych dokonywanych na drzewach.
Warstwê zewnêtrzn± stanowi kora (korowina), jest to martwa tkanka ochronna, mo¿na j± porównaæ do naskórka lub skóry, chroni ona przed utrat± wody, szkodnikami, grzybami itp.
Pod ni± znajduje siê ³yko. Jest to warstwa przewodz±ca wytworzony w li¶ciach pokarm (zwi±zki organiczne) do wszystkich czê¶ci ro¶liny. £yko staowi tak¿e magazyn pokarmowy.
Kolejn± warstw± jest miazga. Miazga jest ju¿ ¿yw± tkank± i to dziêki niej drzewo przyrasta na grubo¶æ. W ci±gu roku komórki miazgi dziel± siê i powstaj± z nich: nowa warstwa miazgi oraz drewno wczesne i pó¼ne które to w³a¶nie tworzy tzw. s³oje, czyli granice przyrostu rocznego.
Wewn±trz drzewa, za miazg± znajduj± siê w³a¶nie zbudowane wcze¶niej warstwy drewna. Jasne drewno wczesne, tzw. biel, s³u¿y do przewodzenia wody, natomiast ciemny - twardziel - jest szkieletem konstrukcyjnym drzewa i stanowi jego podporê.
KORZEÑ
W korzeniu rozró¿nia siê tzw. sto¿ek wzrostu zbudowany z dziel±cych siê komórek twórczych (merystematycznych), strefê wyd³u¿ania, strefê w³o¶nikow± pokryt± w³o¶nikami (powierzchnia ch³on±ca); w wyniku podzia³ów komórek merystematycznych sto¿ka wzrostu korzenia tworzy siê: skórka, kora pierwotna oraz walec osiowy z wi±zkami przewodz±cymi naczyniowymi i sitowymi (tzw. budowa pierwotna korzenia), u niektórych ro¶lin w korzeniu zachodzi wtórny przyrost na grubo¶æ w wyniku dzia³alno¶ci miazgi twórczej (budowa wtórna korzenia).
Budowa korzenia
kliknij aby zobaczyæ powiêkszenie
LI¦Æ
Li¶æ powstaje z zawi±zków bocznych w sto¿ku wzrostu pêdu, pokryty jest skórk± (na której czêsto wystêpuje kutikula lub w³oski) z aparatami szparkowymi; w ¶rodku li¶cia znajduje siê miêkisz zieleniowy z chlorofilem (tzw. mezofil) oraz wi±zki przewodz±ce w tzw. nerwacjach li¶ciowych. Typowy li¶æ ro¶lin dwuli¶ciennych sk³ada siê z czê¶ci nasadowej (czêsto z przylistkami) i z czê¶ci górnej, sk³adaj±cej siê z ogonka li¶ciowego (z wyj±tkiem li¶ci siedz±cych) oraz z blaszki li¶ciowej; li¶cie pojedyncze maj± pojedyncz± blaszkê li¶ciow±, calobrzeg± lub wcinan±, li¶cie z³o¿one sk³adaj± siê z oddzielnych listków osadzonych na wspólnej osadce; nerwacja li¶cia jest równoleg³a (u jednoli¶ciennych), siateczkowata (u dwuli¶ciennych) lub wide³kowa (u paproci, mi³orzêbu).
Porównaj przekroje poprzeczne przez li¶cie: ziemniaka, kukurydzy i ig³ê sosny
kliknij aby zobaczyæ powiêkszenie