Drzewa i Krzewy / z Toba od 2000 roku
Zaloguj się lub zarejestruj.

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji
Maj 25, 2017
REKLAMA
Felietony

Nie tylko o drzewach

Wrzesień 19, 2004
Drzewa – nawet jeśli nie były stworzone dla człowieka, są oddane mu i posłuszne, niemo godzą się na wszystko, nawet na spalenie.

Podobno modlą się bez słów, jak trawy i morza. Są wokół w przeróżnych swych metamorfozach uczynionych ręką człowieka, w naszych domach, w zakładach pracy, w sklepach.
Stąpamy po nich, śpimy w nich, czasem nosimy ich cząstkę, np. na nadgarstku ekologiczną bransoletę lub na szyi oryginalny wisiorek bądź koraliki. Wieki temu zastąpiły oślą skórę i od tamtej pory regularnie stają się papierem.

O 198 milionów lat starsze od człowieka, mogą także o kilkadziesiąt razy dłużej od niego żyć – sekwoje do pięciu tysięcy lat, mogą też być kilkadziesiąt razy wyższe (wspomniane sekwoje osiągają nawet 130 metrów).

Z drzewem wiadomości dobrego i złego związana jest biblijna historia grzechu. Zerwany z niego owoc kosztował ludzkość utratę nieśmiertelności, wygnanie z raju i całe mnóstwo różnego rodzaju plag i kataklizmów.
Budzą zachwyt, ale i grozę. Kto chciałby znaleźć się sam w środku nocy w ciemnym lesie? No właśnie. Ale w ogrodzie Hesperyd też pewnie nie? Chyba, że w obecności Heraklesa wówczas, gdy wybrał się tam po złote jabłka z drzewa życia, pokonał stugłowego smoka Ladona i szczęśliwie powrócił do Teb, by oddać łup swemu tchórzliwemu i podstępnemu zleceniodawcy. Owo drzewo rodzące złote jabłka w mitycznym gaju było symbolem życia i życiodajnych sił.
Jest i drzewo mądrości. To figowiec indyjski. Dlaczego? Bo wg legendy pod nim właśnie Guatama doznał oświecenia - odnalazł prawdę i stał się Buddą. W pół.- wsch. Indiach, na południe od świętego miasta Gaja rośnie potomek drzewa Buddy i licznie przybywają tam jego wyznawcy.
Z liści figowca Adam i Ewa „poczynili sobie zasłony”, pod figowcem wilczyca karmiła Romulusa i Remusa, być może figowcem było drzewo, na którym powiesił się Judasz, choć może to była osika i dlatego drży. Z drzewa cedru zbudowano świątynię jerozolimską i dom Salomona zwany „domem lasu Libanu”, bo jego kolumny wyglądały jak cedrowy las.
W starożytnej Grecji gaje i drzewa były mieszkaniem bóstw i nimf, tak jak góry i źródła. Jeśli wycinano las, pozostawiano kilka lub przynajmniej jedno poświęcane Artemidzie – władczyni lasów, bogini łowów, dawczyni szybkiej śmierci.
Są drzewa, które płaczą na grobach. Piękne, smukłe, smutne...Cyprysy, wiązy i topole porastały cmentarze. Były symbolem żałoby i podziemnego świata. Norwidowskie cyprysy słuchają gwiazd i współczują nieszczęśliwym kochankom: „Cyprysy mówią, że to dla Julietty, że dla Romea łza to, znad planety, spadła i w groby przecieka...”

Na terenach średniowiecznej Europy szczególne miejsce wśród drzew zajmował dąb – czczony jako święte drzewo boga piorunów. Najsłynniejszy był Dewajtis na Żmudzi, ścięty w 1812 r. I w Polsce niektóre dęby noszą imiona. W cieniu Bartka ( tysiącletni dąb na Kielecczyźnie – pomnik przyrody) według podań sprawował sądy Kazimierz Wielki. (Pod innym dębem w Vincennes według innych legend św. Ludwik rozprawiał się z oprawcami wdów i sierot). Trzy spośród dębów rogalińskich (skupisko najstarszych dębów w Europie niedaleko Poznania) „ochrzczono” imionami legendarnych braci słowiańskich: Lech, Czech, Rus. W sąsiedztwie rośnie także zacna Grażyna – nestorka wśród lip. Jest jeszcze Dąb Jagiełły w Puszczy Białowieskiej i Dąb Słowackiego nazwany tak ku czci poety w woj. wielkopolskim.

W literaturze kaznodziejskiej swego czasu popularna była olbrzymia Brzoza Gryżyńska (pod wsią Gryżyna, gm. Kościan, dolina Obry). Wyrosła z cienkiej witki zasadzonej na grobie dziecka, które uderzyło matkę. Legenda głosi, jakoby dziecko wyciągało rączkę z grobu dopóty, dopóki matka nie wychłostała jej, za namową księdza, brzozową rózgą. Motyw ten pojawiał się później w baśniach wielu krajów europejskich.

Miewamy swoje ulubione drzewa. Pod lipą tworzył Jan z Czarnolasu ( ją samą wielokrotnie wysławiał nie tylko Kochanowski, ale i późniejsi poeci, m.in. Mickiewicz: „Wszak lipa czarnoleska na głos Jana czuła, tyle rymów natchnęła” i Słowacki: „Lubiłem lipę, co nad sławnym Janem cień rozstrzelony zbierała pod siebie”). Swój zachwyt drzewami L. Staff wyraził retorycznym pytaniem: „Cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa w brązie zachodu kute wieczornym promieniem”. W baśniach dają schronienie prześladowanym bohaterom, mają dusze, przemawiają ludzkim głosem, czują i są bardzo mądre. Nie tylko w baśniach są takie dobre, bo i w realnym świecie wielu z pewnością uniknęło zguby dzięki rosnącym w pobliżu drzewom pospiesznie się na nie wspinając.

Cóż znaczą drzewa? Prawdziwy mężczyzna ma ponoć zbudować dom, zasadzić drzewo i spłodzić syna. Gdy jest zdrowy i mocny, mówimy: silny jak dąb.

W sztuce europejskiej XI – XVII w. częstym tematem było Drzewo Jessego, czyli wyobrażenie drzewa genealogicznego Chrystusa. Z ojca króla Dawida – Jessego wyrasta pień o gałęziach zakończonych wizerunkami królów żydowskich, a na jego szczycie umiejscawiano Marię z Dzieciątkiem. Bardzo popularne w ostatnich czasach drzewa genealogiczne są interesującym, ale bywa, że i kłopotliwym (często dla całych rodzin) tematem w nauczaniu historii w szkole podstawowej. Swoje drzewo, choć nie rodowe, mają także filozofowie, zwane również Drzewem Diany – staroitalskiej bogini utożsamianej z grecką Artemidą.
Drzewem Diany był dla średniowiecznych alchemików amalgamat krystalicznego srebra.
W skandynawskich mitach istnieje wielkie drzewo świata, którym jest wiecznie zielony jesion podtrzymujący wszechświat wyrosły z ciała olbrzyma Imira.

Natomiast w świecie rzeczywistym rosną drzewa wolności sadzone przez ludność w czasie wojennych zawirowań. Najczęściej były to topole – symbole wzrastającej wolności – ozdabiane flagami, emblematami i czapkami frygijskimi – także oznakami wolności.

Drzewa – cieszą oczy, koją zielenią, mogą pomóc pozbyć się choroby. Znamy skuteczność działania kwiatostanu lipy w chorobach górnych dróg oddechowych, pąki sosnowe leczą kaszel i zapalenie oskrzeli. Brzoza sprawdza się w leczeniu kamicy pęcherza lub nerek, a zawarty w orzechu włoskim juglon ma właściwości przeciwnowotworowe. Napar z kory dębu powstrzymuje biegunkę, a szyszki cyprysu zaleca się w leczeniu żylaków i hemoroidów. Owoce figowca wskazane na zaburzenia trawienia i zaparcia, natomiast jego liście powodują zmniejszenie stężenia glukozy we krwi, są więc lekiem przeciwcukrzycowym. Jesion nazywano niegdyś europejską chininą, ponieważ działa wzmacniająco i przeciwgorączkowo. To tylko kilka przykładów na ozdrowieńczą siłę drzew.

A jeśli śnią się nam drzewa? To dobre sny. Są bowiem symbolem siły witalnej, mogą oznaczać rozkwit osobowości, zapowiadać miłość, szczęście i zdrowie.
Jedynie suche i bezlistne drzewo wróży samotność i zubożenie psychiczne. Jeśli śnią się nam cyprysy, możemy być pewni wierności przyjaciół, a jeśli w życiu onirycznym zdarzyłoby się nam jeść jego nasiona, byłoby to oznaką długowieczności (wg M. Coupal).

W przypowieściach biblijnych czytamy: „Nie ma drzewa dobrego, które by rodziło złe owoce, ani złego, które by rodziło dobry”. Nie wiem, jakie owoce rodzi drzewo upas rosnące na Archipelagu i Półwyspie Malajskim wytwarzające trujący sok mleczny, którego tubylcy używają do zatruwania strzał, ale wiem, że można zachwycić się drzewami, czego i Państwu życzę. Ponadto (tradycyjnie już) życzę i pięknych snów, tym razem z tryskającymi soczystą zielenią wysokimi drzewami.

Beata Chorowicz
KOMENTARZE
REKLAMA
REKLAMA
Sponsor Grasscent Ltd.
Maj Pylenie: Na początku miesiąca kończą pylenie topole i klony, a zaczyna i szybko przechodzi do maksimum dąb i sosna, w połowie maja kończy pylić brzoza, pod koniec miesiąca kończy dąb i wierzby.

Nie zapomnij: Maj to ostatni miesiąc na założenie ogródka ziołowego. Zaczynają też dawać się we znaki chwasty, więc konieczne jest już teraz częste pielenie, zarezerwuj sobie na nie czas. Nadszedł czas na wysadzenie pomidorów i ogórków i zbiór pierwszych plonów spod folii. Dziś Imieniny: Magdalena, Beda, Leon
Znak Zodiaku: Bliźnięta
Kalendarz »
REKLAMA

Najlepsze firmy ogrodnicze
 

Bezpieczne płatności

payu
mastercard i visa
Real Time Web Analytics