Drzewa i Krzewy / z Toba od 2000 roku
Zaloguj się lub zarejestruj.

Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji
Marzec 28, 2017
REKLAMA
Felietony

Fascynujący pasożyt

Grudzień 29, 2003
Jagody jemioły są białe lub półprzezroczyste. (© H Zell, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported)
Chociaż sama zielona i zdolna do fotosyntezy wykorzystuje drzewa by pozyskiwać wodę i sole mineralne oraz światło słoneczne którego zawsze jest więcej w koronach drzew niż u ich stóp.

Mowa oczywiście o Jemiole (Viscum) należącej do rodziny jemiołowatych (viscaceae) z podklasy różowych (rosidae). Rodzaj ten obejmuje ponad 90 gatunków rosnących w ciepłym i umiarkowanym klimacie naszego globu, z tego w Polsce znamy tylko jeden - Jemioła pospolita (Viscum album) w trzech podgatunkach:

  • Viscum album subsp. album - Jemioła pospolita typowa - pasożytuje na niektórych drzewach liściastych (topole, wierzby, brzozy, graby, lipy, kasztanowce oraz sosny) - jest najbardziej rozpowszechniona w naszym kraju,
  • Viscum album subsp. abietis - Jemioła pospolita jodłowa - porasta tylko jodły,
  • Viscum album subsp. austriacum - Jemioła pospolita rozpierzchła - pasożyt sosen i świerków

Jemioła jest rośliną dwupienną, to znaczy, że na jednym krzaczku znajdziemy kwiaty wyłącznie żeńskie a na drugim wyłącznie męskie. Na naszych drzewach przeważają krzewy żeńskie.
Krzewinka kwitnie w marcu i kwietniu wytwarzając kwiaty w kątach pomiędzy widełkowato rozgałęzionymi pędami. Ponieważ jemioła rozgałęzia się właśnie w taki dychotomiczny sposób, co roku wytwarzając nowe pary gałązek, łatwo określić jej wiek na podstawie ich liczby, a żyć może ona nawet powyżej 50 lat!
Jemioła ma niepozorne kwiaty o miłym zapachu i bardzo dużej ilości nektaru, a jej owocami są jednonasienne, białe lub żółtawe jagody wypełnione kleistym miąższem. Odpowiedzialne za rozprzestrzenianie się tej rośliny są ptaki żywiące się owocami właśnie. Wydalając niestrawione nasiona na okolicznych drzewach umożliwiają jemiole ekspansję.
Jedna roślina na drzewie nie jest w stanie mu właściwie zaszkodzić, jednak kilkanaście, lub wiecej może drzewo znacznie osłabić czyniąc je nieodpornym na ataki grzybów, lub wręcz zabić poprzez pobieranie zbyt wielkiej ilości wody.
Nietypowy sposób odżywiania jemioły polega bowiem na wytwarzaniu sieci ssawek (tzw Haustoria (haustorium l.poj.) - od łac. pompować wodę) wrastających w pęd żywiciela i pobierających mikroelementy bezpośrednio z jego wiązek przewodzących.

Dziwna ta roślina już od czasów najdawniejszych kojarzyła się z darem niebios i kojarzona była z płodnością, szczęściem i powodzeniem.
Być może przypisywano jej magiczne właściwości ze względu na nietypowy sposób rozmnażania, a może dlatego, że w wielu krajach Europy jest jedyną rośliną pasożytującą na drzewach, w dodatku wyjątkowo ładną?
Najstarsze informacje o jej specjalnych właściwościach pochodzą od Celtów, dla których wszystko co związane z drzewami miało wymiar świętości, zapewne było tak też z jemiołą która, gdy niemal wszystkie drzewa tracą liście, pozostaje zielona.
Obecnie jemioła kojarzona jest najsilniej ze świętami i zwyczajem całowania pod jej gałązką. Drugi z tych zwyczajów silnie związany z przekonaniem o płodności na którą jemioła ma wyjątkowo dobry wpływ oraz jej "szczęśliwej mocy" pochodzi prawdopodobnie z Anglii i znany był już w XVIIw.
Natomiast pierwszy ze zwyczajów jest klasycznym przykładem przejęcia wierzeń przedchrześcijańskich przez kościół - jemioła została zaakceptowana jako symbol zwycięstwa życia nad śmiercią - działo się tak zawsze z tymi wierzeniami które były wśród ludzi wyjątkowo silne - czego nie możesz zwalczyć - pokochaj ;)
"Bez jemioły roczek goły" - mawiały przecież nasze babcie, dlatego przed końcem roku krzewinka musiała się znaleźć w każdym domu.
Oprócz właściwości stricte magicznych jak np. ochrona przed złymi czarami i pożarem miała jemioła być także nieocenionym lekiem na wiele schorzeń i problemów, przede wszystkim uważano ją za najlepszy lek na padaczkę.
I jak to zwykle się okazuje w mądrościach ludowych tkwi ziarno prawdy.

Jemioła zawiera wiele związków zarówno leczniczych jak i trujących - dlatego nie jest zalecane "samodzielne ziołolecznictwo jemiołowe".
Składniki jemioły działają rozszerzająco na naczynia wieńcowe i kapilarne mózgu, obniżają ciśnienie krwi, usprawniają jej obieg i wzmacniają mięsień sercowy. Działają moczopędne, wzmagają przemianę materii i wzmacniają ogólnie cały organizm.
Najbardziej popularnym ze środków jest intrakt - wyciąg alkoholowy ze świeżego ziela jemioły białej (Intractum Visci albi). Jednak spotyka się ją także w suchych mieszankach ziołowych i lekach.

Opracownie na podstawie materiałów własnych, oraz
encyklopedia.pwn.pl i www.encyclopedia.com
Barbara Teszler

Rycina ze strony Kurt Stüber Library of online books - za zgodą właściciela
KOMENTARZE
REKLAMA
REKLAMA
Sponsor Grasscent Ltd.
Marzec Pylenie: Kończy pylić leszczyna, maksimum osiągnie pylenie olszy i klonów, zacznają pylić topole, graby, jesiony i wierzby.

Nie zapomnij: Czas na sprzątnięcie ogrodu po zimie, zgrabienie starych liści i odkrycie roślin, jeśli pogoda sprzyja. Można zacząć wysiew roślin zielnych do doniczek, oraz wiosenne cięcie drzew i krzewów. Dziś Imieniny: Aleksander, Doroteusz, Guntram
Znak Zodiaku: Baran
Kalendarz »
REKLAMA

Najlepsze firmy ogrodnicze
 

Bezpieczne płatności

payu
mastercard i visa
Real Time Web Analytics