Smaczliwka właściwa (Gruszka awokado, avocado) Persea americana (P. gratissima)

Jest to wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae).
Jest rośliną pochodzącą z Ameryki Łacińskiej. Jest to drzewo cenione za jego owoce, a obecnie uprawia się na świecie ponad tysiąc odmian awokado.

Kwiaty awokado są wyjątkowe pod wieloma względami. Jedno drzewo może wytworzyć ponad milion kwiatów podczas okresu kwitnienia. Awokado jest obupłciowe, ale w bardzo ciekawy sposób. Każdy kwiat otwiera się podczas kwitnienia dwa razy: Najpierw jako kwiat żeński, z "nieczynnymi" pręcikami, po zapyleniu, zamyka się, aby otworzyć się ponownie jak kwiat męski, z pręcikami wytwarzającymi już pyłek do zapylenia innych kwiatów. Zobacz budowę kwiatów
Żeby było jeszcze ciekawiej, kwiat jest otwarty w sumie przez 2 dni, w tym jako organ żeński przez 2-4 godziny. Ale to jeszcze nie koniec ciekawostek.
Drzewa awokado dzieli się na dwie grupy pod względem czasu otwierania się kwiatów.
Pierwszy rodzaj otwiera się jako kwiat żeński pierwszego dnia rano, zamyka około południa i otwiera ponownie jako kwiat męski dopiero następnego dnia po południu.
Drugi rodzaj otwiera się jako kwiat żeński pierwszego dnia kwitnienia po południu, zamyka wieczorem i otwiera z rana dnia drugiego jako kwiat męski.
W ten sposób, Drzewa z kwiatami pierwszego rodzaju są zawsze zapylane przez pyłek z kwiatów drugiego rodzaju, a kwiaty rodzaju drugiego przez pyłek pierwszego (na krzyż).
Taka dokładność "jak w zegarku" występuje jednak tylko jeśli temperatura otoczenia ma ok. 21^oC, jeśli jest inna, występują nieregularności, np. kwiaty kwitną dłużej gdy jest cieplej, albo wcale jeśli jest za zimno.
Kwiaty te są owadopylne, żółte, z sześcioma działkami okwiatu i sześcioma pręcikami, po kilka tysięcy w wiechowatych kwiatostanach.
zobacz fotografie kwiatów awokado w google

Owoce awokado występują w wielu kształtach, odmianach i kolorach. Są to zazwyczaj duże jagody z jedna pestką w środku, po dojrzeniu jasnożółte lub kremowe w środku, pokryte skórką w kolorach od zielonego, przez ciemnoczerwony aż po czarny, skórka jest niejadalna.
Zazwyczaj owoce te mają gruszkowaty kształt, stąd polska zwyczajowa nazwa rośliny, ale wiele odmian ma owoce o innych kształtach (owalne, okrągłe itp.).

Duże ciemnozielone, wiecznie zielone osiągające do 18 cm długości, całobrzegie i ułożone naprzemianlegle na łodydze.

Roślina zimozielona, w Polsce tym bardziej ciekawa jako roślina doniczkowa.

Wymaga silnego nasłonecznienia. Większość odmian jest odporna na zasolenie gleby i udaje się w zwykłej ziemi doniczkowej dla roślin wieczniezielonych.
Wymaga regularnego podlewania, niezbyt silnego.
Jeśli liście zaczynają żółknąć prawdopodobnie doszło do przelania rośliny, należy wówczas na 2, 3 dni zaprzestać podlewania, przesuszyć ziemię.
Awokado wytrzymuje temperatury do 7 stopni Celsjusza, to znaczy, ze latem może stać w ogrodzie lub na balkonie, pod warunkiem, że nie będzie wystawione na zimny wiatr.
Awokado łatwo się rozkrzewia tworząc malownicze drzewka, wystarczy obciąć stożek wzrostu gdy roślina osiągnie ok 20cm wysokości.

Jako roślina doniczkowa z nasion; znane sa dwa podejścia:
1. Wbić w koniec pestki poziomo 3 wykałaczki tak, aby można było zawiesić pestkę na tych wykałaczkach (wykałaczki opierałyby się o brzeg naczynia) nad naczyniem z wodą, tak, aby ok. 1/3 nasiona (zaokrąglony koniec) był zanurzony w wodzie), postawić w nasłonecznionym miejscu, powinno wykiełkować po ok 2-6 tygodniach.
Kiedy korzenie dosięgną dna naczynia, przesadzić do doniczki.

2. Nasiona mogą też zostać wsadzone bezpośrednio do ziemi. Uzywa się dużej doniczki o średnicy ok 15-25cm. Materiał z jakiego jest zrobiona jest nieistotny, ważne, by donica miała otwór drenujący na dole.
Nasiono wsadza się do połowy do ziemi, tak, by wstawał ostry koniec.
Podlewa sie je obficie i stawia w dobrze nasłonecznionym miejscu.

Owoc jest cenionym składnikiem nie tylko spożyczwym, wytwarza się z niego również kosmetyki i leki naturalne. Właściwie jest on warzywem, aczkolwiek najczęściej podaje się go jako składnik deserów, lub spożywa samodzielnie na surowo. Jest to owoc wart poznania ze względu na składniki jakie zawiera:
100g owocu to ok. 33 mg magnezu, 522 mg potasu, 16 mg wapnia, 1 mg żelaza, 185 µg prowitaminy A (!), 1,9 mg witaminy E, 11 mg witaminy C, oraz witaminy z grupy B w tym najwiecej B9 : 54 µg (ponad dwa razy tyle ile ma pomidor, blisko 3x więcej niż jabłko!). Jednonienasycony tłuszcz występujący w owocu awokado ma zdolność obniżania poziomu cholesterolu LDL.

Awokado dzieli się na trzy rodzaje, różniące się nieco właściwościami, także liści. Dwie z nich wytwarzają liście bez zapachu anyżu, liście trzeciej (meksykańska), mają zapach anyżku i są popularną przyprawą.